Recuerdos al viento

La nieve permanece en las montañas
Y alimenta al Ancares en su valle
Donde la  gente pasa, vive  y muere
dejando inolvidables añoranzas:
Recuerdos que se lleva el viento ¿a donde?


http://www.youtube.com/watch?v=CQX3t_uOVM4

Truchas de Ancares

http://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=j98hQDsnzng

Truchada en una Palloza

Versificación de Esopo

Es voz comun que en una pedanía

De la Villa una zorra iba cazando

Halla un parral y quédase oliscando

De la alta vid al fruto que pendía



Saltó cual zorra en celo y calenturas;

pero vio el imposible ya de fijo.

Entonces fue cuando la zorra dijo:

--No las quiero comer. No están maduras.

ENTROIDO

 No martes daquel  Entroido
 disfracéime de gitana
 entrei na aira do baile
 ye co meu mozo eu bailaba

- Gitana, boa gitana
dime por Dios a verdad
bótame a boa ventura
 o que eu  teño que esperar

-Tu bon mozo sí que o eres
 ye de sincero facer
 mais teis un defeuto grande
 que eres falso no querer
teis  comprometidas duas
as duas Comprometidas
unha rubia outra morena
ambas duas ben feitiñas
Ca rubia nunca te cases
que che fara  un desgraciado
 casa millor ca morena
 ye serás afortunado
-Eu casaréime ca rubia
 inda que sea desgraciado
 ye non irei ca morena
 inda sendo afortunado
- Déixote  rapaz , xa marcho
miña familia me espera
 si queres saber quén soy
 era  a túa moza a morena

Romance de Carmiña

                                                                                     
                                                                 

                                                Iera unha moza ben feita

                                                De muy honrada familia;

                                                  Tiña un mozo que a deixou

                                                  vindo que xa  taba encinta

                                                                 

                                               ye os sous pais ó senterar

                                                que ela taba deshonrada

                                               Querían que se morrera

                                                 Ye a botan fora de casa

                                                                      

                                               chorando polos sous ollos

                                               foise a ver a sua madriña

                                               que tíñalle muto apego

                                                ye  a colle como a sua filla

                                            Pasados os sete meses

                                             ten un nino como un sol

                                                ela sola dalle o peito

                                               ye o cría con gran primor

Quince días ten o nino

inda non era cristiano

Porque naide se enterara

 do sou muy grande pecado

Carmiña escribe unha carta

Onde lle pide  o sou novio

Unha entrevista secreta

pois tarían  os dous solos

Manolo chegou a cita

Que Carmiña lle mandara

Ye  atópala  adormilada

O pé de unha  verde abraira

Manolo chégase a ella

Dandolle bicos o nino

Dicindo qué desgraciado

Vai ser o tou mal destino

-Non fales asi Manolo

non maldigas o tou fillo

¿Son esas as tuas promesas

que antes facías conmigo?

Todas as miñas promesas

Foron xuramentos falsos.

Tu manterás este  nino

Eu lávome as  maus do caso.

O sentir estas palabras

Un tiro lle disparou

 matando o traidor Manolo

que eilí sangrando quedou

Ye na aurela de aquel  charco

Unha carta de Carmiña:

Eu matei sola a Manolo

mátome eu tamén soliña.

Escapado

 “Romance” do “escapado"

 Escutiado no Fiandón de Vilar aló polo inverno de 1950

 (cantado por Jesusa en castellano) 

Polas valiñas de Ancares

 Xuntamento de Candin 

No vintacinco de Xunio

 Chegan a Villasumil.

 Mataron un compañeiro 

 Ó que Esteban se chamaba

 Que tando no corredor/cuatro tiros lle disparan

 Cuatro tiros lle disparan. 

O sarxento militar 

Mira si era criminal 

Mándalle sair pa fora 

 Ye podélo rematar. 

 ¿Cómo mandáisme sair

 vos crimináis asesinos,

 Cómo mandáisme sair 

 si teño os riles partidos?

 Xa no lombo do cabalo

 Báixano hasta Pereda,

 Cuando en pasando Fonfría 

Ó Esteban chama a Carmela:

 -¡Ay que muller tan feitiña..

 Eu viñe a morrer por ella! 

 Leer más

A CORDA DO MUSTALLAR

                                                                     



Villouso é o nome dun arroyo dos Ancares que parte dous altos montes : O Mustallar ye o Corno Maldito. O pé dun deles taba fai tempo unha pequena aldea, algo máis arriba do que hoy é o pueblo de Burbia. No pico do Mustallar xuntábanse os  ancareses pra facer xusticia nos casos pouco claros.




Eilí víase una gran corda que según a crencia d xente  baxaba  do cielo.

                                                                     

A persona que tuvera razón nalgúa porfía podía coller a corda ca mau, mais cuando quería facelo o culpable , a corda subia ye o falso non podía chegar a agarrala.



Esta corda desapareceu, porque dunha vez, sirvíndose dunha trampa, o culpable pudo collela.



A cousa foi que un home de Donís, nunha feira de gado que tiña lugar cada ano  na Campa dos tres Bispos, pidera prestados cuartos a outro de Burbia ye cuando éste reclamoulle o pago, o galego negoulle a deuda.



Foron pois a Xusticia ye subiron, cos testigos dos dous lados ancareses,  ó monte pra facer a proba da corda. Lle tocou primeiro o prestamista, quen levantou o brazo ye colleu a corda, que paraba quieta pois o home tiña a razón.



Chégalle a vez o deudor quen dalle ó burbiego o bastón que lle sirvira pra subir o monte , pra que o sostuvera mentras tanto, ye éste cóllelo de boa fe .



O galego entonces colleu tamén a corda como o fixera o outro. Os testigos non podía creelo e mais cuando o deudor devolveu o bastón ó burbiego, a corda comenzou outra vez a subir.



Naide podía dar razón do que pasaba, hasta que o culpable confesou que drento do bastón escondera os cuartos que o outro lle prestara.



O galego sirvírase desta trampa pra poder chegar á corda.



Todos taban mirando cuando a corda volvería a baixar mais  ésta nunca máis baixou ye os ancareses perderon esta forma infalible de facer xusticia.



Versión personal de una leyenda rusa.